Μεγάλη ήταν η συμμετοχή μελών και φίλων του Συλλόγου στην προβολή της ταινίας “Ο πρώτος δάσκαλος” προς τιμήν των 109 χρόνων από τη Μεγάλη Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση.
Την εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στον κινηματογράφο Studio New Art Cinema την Παρασκευή 6 Νοέμβρη, άνοιξε ο Αποστόλης Χαρίσης, Πρόεδρος του Συλλόγου.
Αφού καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους, ανέφερε στην ομιλία του:
“Η Οκτωβριανή Επανάσταση αποτελεί ένα κοσμοϊστορικό γεγονός, μια τομή στην ιστορία της ανθρωπότητας, που σηματοδοτεί την αρχή του περάσματος της σε μια νέα εποχή, την εποχή του κομμουνιστικού κοινωνικοοικονομικού σχηματισμού. Παρά την ανατροπή-διακοπή της οικοδόμησης του σοσιαλισμού που διαρκεί εδώ και τρεις σχεδόν δεκαετίες ήδη, με τεράστιες επιπτώσεις στη ζωή των εργαζόμενων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, το γεγονός του ξεκινήματος του χτισίματος ενός καινούργιου κόσμου δεν είναι δυνατό να ακυρωθεί και να παραγραφεί. Στην πραγματικότητα, ένα μεγάλο χαντάκι, ένα χάσμα χωρίζει την ανθρώπινη ιστορία στην πριν και την μετά τον Οχτώβρη του 1917 περίοδο. Βεβαίως, ως ιστορική διαδικασία, η επανάσταση συνοδεύεται πάντα από την αντ-επανάσταση. έτσι συμβαίνει πάντα στην πορεία της ανθρωπότητας, το καινούργιο δεν επικρατεί οριστικά μία κι έξω, γρήγορα και εύκολα, με μια ανάσα, αλλά μέσα από μακρόχρονη διαπάλη με το παλιό σε όλες τις πλευρές της ζωής. Ζούμε λοιπόν σήμερα σε μια φάση προσωρινής επικράτησης της αντίδρασης, της αντεπανάστασης, με μεγάλες συμφορές για τους λαούς, αλλά η ανάγκη της επιστροφής στην επαναστατική διαδικασία πρακτικής αλλαγής του κόσμου γίνεται όλο και πιο αναγκαία, όλο και πιο επίκαιρη και επιτακτική κάθε μέρα που περνάει. Καθήκον όλων των εργαζόμενων ανθρώπων είναι να ενταχθούν στον αγώνα για την τελική επικράτηση του σοσιαλισμού -γιατί η επανάσταση δεν γίνεται μόνη της, είναι πάντα έργο των ανθρώπων.
Για προβολή ταινίας στο Δ.Σ. αποφασίσαμε να επιλέξουμε, όχι μια από τις συνήθεις εμβληματικές ταινίες που συνδέονται με τον Μεγάλο Οκτώβρη (Οκτώβρης, Ο Λένιν τον Οκτώβρη, Τρία τραγούδια για τον Λένιν κ.ο.κ.). Επιλέξαμε τη σοβιετική ταινία «Ο πρώτος δάσκαλος» (Λ. Κοντσαλόφσκι, 1965), βασισμένη στην ομώνυμη νουβέλα (1962) του Σοβιετικού Κιργκίζιου συγγραφέα Τσινγκίζ Αϊτμάτοφ, που αναφέρεται στην εκστρατεία κατά του αναλφαβητισμού και, μέσα από αυτήν, στη σοσιαλιστική πολιτιστική επανάσταση στη σοβιετική Κεντρική Ασία στη δεκαετία του 1920. Και θεωρούμε ότι καλά κάναμε και επιλέξαμε αυτή την ταινία που δεν αναφέρεται άμεσα στην πολιτική επανάσταση του Οκτώβρη του 1917, στην ανατροπή της αστικής και την εγκαθίδρυση της εργατικής εξουσίας δηλαδή, αλλά στη γενικότερη ιστορική επαναστατική διαδικασία που ξεκίνησε με αυτήν. Συχνά, πολλοί ταυτίζουν την επανάσταση στενά με την άμεση πολιτική, ενώ η σοσιαλιστική πολιτική επανάσταση απλά είναι η αναγκαία προϋπόθεση για να ξεκινήσει η σοσιαλιστική κοινωνική επανάσταση, ο συνολικός, ο πλήρης μετασχηματισμός της κοινωνίας, σε όλες της τις πλευρές. Γι’ αυτό γίνεται και αυτό σημαίνει άλλωστε η επανάσταση, για να αλλάξει ριζικά η κοινωνική ζωή, το καθεμέρα των ανθρώπων, ο τρόπος που ζουν, που εργάζονται, που σκέφτονται, αισθάνονται, δημιουργούν, διασκεδάζουν, χαίρονται και λυπούνται.
Στην ταινία, λοιπόν, απεικονίζεται, με καλλιτεχνικό τρόπο, το πώς αλλάζουν πρακτικά οι άνθρωποι τον κόσμο και πώς βιώνουν οι ίδιοι αυτές τις αλλαγές και αλλάζουν και οι ίδιοι, το τι σημαίνει επανάσταση, δηλαδή ριζική αλλαγή, στις κοινωνικές σχέσεις, στο μεδούλι της ζωής και της δραστηριότητας των ανθρώπων. Στην κοινωνία που θα δούμε στην ταινία, στην Κιργκιζία της δεκαετίας του 1920, κυριαρχούν ακόμη κοινωνικές σχέσεις, πρακτικές και συνήθειες ούτε καν αστικές-καπιταλιστικές, αλλά ακόμη παλιότερων εποχών -αυτά βρήκε μπροστά της η σοβιετική εξουσία στα βάθη της Ασίας, τις αποικιοποιημένες, καθυστερημένες και σκληρά εκμεταλλευόμενες κατακτημένες από την ρωσική αυτοκρατορία χώρες και λαούς που ζούσαν σε ένα βαθύ ιστορικό παρελθόν σε σχέση με τον σύγχρονο κόσμο.
Και το καινούργιο, η επανάσταση, εμφανίζεται εδώ με τη μορφή του «πρώτου δασκάλου», ενός πραγματικού επαναστάτη, ενός φτωχού ανθρώπου, προερχόμενου από την ίδια αυτή καθυστερημένη κοινωνία που, στον τομέα του και με τη δράση του, ανατρέπει πρακτικά τις καθιερωμένες συνήθειες και έθιμα αιώνων όσον αφορά τη μόρφωση, τη στάση ζωής, τη σχέση των δύο φύλων, τον τρόπο που όλη αυτή η κοινωνία υπήρχε μέχρι τότε.
Μέσα από αγώνα, με δυσκολίες, με νίκες και ήττες, τελικά ο κόσμος αλλάζει και αλλάζει ριζικά -αυτό είναι στην πραγματικότητα η επανάσταση, αυτό υπήρξε η Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση που συγκλόνισε τον κόσμο.
Συνοπτικά να πούμε εδώ ότι όταν η σοβιετική εξουσία έφτασε στην Κιργιζία (τη χώρα την πιο μακρινή από θάλασσα που υπάρχει στον κόσμο, σύνορα κ.λπ.), στη χώρα αυτή δεν υπήρχαν ούτε κοσμικά σχολεία (μόνο κάποια ισλαμικά ιεροσπουδαστήρια για πολύ λίγους), ούτε καν Γραφή, κανονικό ειδικό αλφάβητο για την κιργκιζική γλώσσα. Το κιργκιζικό αλφάβητο και γραφή, η λογοτεχνική κιργκιζική γλώσσα, δημιουργήθηκε από την ίδια τη σοβιετική εξουσία στη δεκαετία του 1920, αρχικά με λατινικούς και στη συνέχεια με κυριλλικούς χαρακτήρες. Μόλις τριάντα χρόνια μετά από αυτό, το 1958, εμφανίζεται, μεταξύ άλλων, το πρώτο σημαντικό λογοτεχνικό έργο ενός από τους σπουδαιότερους σοβιετικούς λογοτέχνες, του Κιργκίζιου Τσινγκίζ Αϊτμάτοφ, του ίδιου αυτού που έγραψε και τη νουβέλα στην οποία βασίστηκε η ταινία. Από την καθολική σχεδόν αγραμματοσύνη, λοιπόν, ενός ολόκληρου λαού, μέσα σε μια γενιά, έχουμε την εμφάνιση μιας νέας σπουδαίας σύγχρονης λογοτεχνίας και συνολικά ενός νέου πολιτισμού. Και προφανώς, αυτό το επίτευγμα στην πνευματική ζωή του συγκεκριμένου λαού, βασιζόταν σε αντίστοιχη πρόοδο του υλικού του πολιτισμού, του τρόπου ζωής του.
Αυτό λοιπόν είναι η επανάσταση! Αυτό -και πολλά άλλα- υπήρξε η Οκτωβριανή Επανάσταση, η ριζική αλλαγή της ζωής στο ένα έκτο του κόσμου. Και αυτή η επανάσταση δεν υπήρξε μια απρόσωπη διαδικασία. Την πραγματοποίησαν άνθρωποι, φτωχοί, απλοί και συγκεκριμένοι άνθρωποι, όπως ο νεαρός «δάσκαλος» Ντιουσέν της ταινίας που θα δούμε και τη συνέχισαν άλλοι όπως η μαθήτριά του, η Αλτινάι Σουλεϊμάνοβα, η νεαρή μαθήτρια που έσπασε τα δεσμά και τα ταμπού χιλιετιών όσον αφορά τη ζωή των γυναικών στη χώρα της. Την Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση αναπαριστά, με ρεαλισμό αλλά και λυρισμό, η ταινία που θα δούμε, την επανάσταση, όχι ως εξωτερικό γεγονός, αλλά ως πραγματικότητα και ως πράξη στην ίδια τη ζωή των ανθρώπων.
Και στη σημερινή εποχή μας, εποχή διαφορετική βέβαια από αυτή που αναφέρεται στην ταινία, και απέναντι σε διαφορετικές μεν, εξίσου ζοφερές δε, πραγματικότητες της σύγχρονης καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, με τους πολέμους, τις κρίσεις και τους εφιάλτες της, καλούμαστε όλοι μας να αγωνιστούμε για τη δική μας ανάταση και ανάσταση, για μια πραγματικά καλή ζωή για τους λαούς και τους ανθρώπους όλου του κόσμου.
Τιμάμε λοιπόν την Οκτωβριανή Επανάσταση, τους Λένιν και τους αγωνιστές του Οκτώβρη, τους «πρώτους δασκάλους» του σοσιαλισμού παντού και ακολουθούμε το δρόμο τους!
Φίλες και φίλοι, ευχαριστούμε για την προσέλευσή σας, καλή θέαση!”